تعاوني سهامداران هوادار راه نجات استقلال و پرسپوليس

رضا محمودي درخش- روزنامه تعادل

4سال پيش وقتي اسناد مربوط به قيمتگذاري سهام استقلال و پرسپوليس به رسانهها راه يافت، ظرف كمتر از چند ماه دو معاون سازمان خصوصيسازي مجبور به استعفا شدند. اكنون سازمان خصوصيسازي بهطور محرمانه قيمت سهام پرسپوليس را پيش ميبرد، حتي سال گذشته وقتي قرار شد شركت تامين سرمايه سپهر سهام دو باشگاه را قيمتگذاري كند در ميانه راه بنا به دلايل نامعلومي كار قيمتگذاري از طريق شركت تامين سرمايه سپهر گرفته و به شركت ديگري سپرده شد. اكنون كسي نميداند كدام شركت در حال قيمتگذاري سهام تيم سرخابيهاست. قيمتگذاري سهام باشگاهها در ايران بسيار ناشناخته است و تا به حال هيچ مرجع كارشناسي اين كار را انجام نداده است. شركتهاي تامين سرمايه مرجع تخصصي و اصلي قيمتگذاري شركتها در ايران هستند اما كار قيمتگذاري سهام باشگاهها باتوجه به آنكه بازيكنان مهمترين دارايي باشگاهها تلقي ميشوند كار دشواري است، در چنين شرايطي زيانده بودن هر دو باشگاه كار قيمتگذاري را دشوار كرده است. روند قيمتگذاري سهام دو باشگاه بايد يا از طريق محاسبه داراييها يا ارزيابي برند دو باشگاه انجام شود، اما مشخص نيست قيمتگذاري سهام اين دو باشگاه به چه صورت انجام شده است و سازمان خصوصيسازي نيز باتوجه به سوابق گذشته كار قيمتگذاري اين دو باشگاه را بهصورت كاملا محرمانه انجام ميدهد. در اين ميان سوالي كه مطرح ميشود اين است كه سهم تعاون از اقتصاد كشور چقدر است و چرا تا به حال تعاونيها براي سرمايهگذاري در اين بخش پرسود تلاشي نكردهاند، البته بايد متذكر شد كه تعاونيها در تيمهايي نيز به فعاليت پرداختهاند ولي بهدليل عدم حمايت ازسوي سازمانهاي بالاتر، تاكنون به موفقيتهاي چشمگيري دست نيافتهاند، اما همين موضوع نيز براي آغاز فعاليت تعاونيها در بحث ورزش هم اميدواركننده بوده است. همچنين باتوجه به محدوديتهاي اين بخش و سرمايههاي اندك، سرمايهگذاري در ورزش و آن هم براي دو تيم محبوب استقلال و پرسپوليس كاري دشوار است. اما در بخش تعاون نيز شركتهايي با سرمايههاي خوب وجود دارد. حال سوال اينجاست كه چرا تعاونيهاي كشور حداقل براي شناساندن خود به مردم و مسوولان دولتي و خصوصي تا به امروز هيچ اقدامي انجام ندادهاند و حتي پيشنهادي براي سرمايهگذاري نداشتهاند.

عدم اعتقاد مسوولان به تعاون
رضا محمودي درخش مدير اداره بهره وری تعاون های وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي باشاره به حواشي واگذاري سهام دو تيم تهراني استقلال و پرسپوليس ميگويد: اين دو تيم تاريخي، سرمايههاي ورزشي كشور ما هستند كه از لحاظ طرفدار، در رتبههاي اول و دوم قرار دارند، بنابراين عاقلانه است كه سرمايه به اين بزرگي را 290ميليارد تومان قيمتگذاري كنيم. اين تيم ميلياردها دلار ارزش دارد و نميتوانيم آن را به سادگي از دست بدهيم.
محمودي در ادامه ميافزايد: بسياري از مديران خصوصي در كنار تيمها فقط بهدنبال شناساندن خود هستند و كساني كه در اين زمينه فعاليت ميكنند و خود را متولي ورزش ميدانند، بهدنبال سهمخواهي هستند. اگر اين واگذاري به بخش خصوصي انجام شود، شخصي كه سرمايه بالايي دارد صاحب تيمها ميشود ولي در اصل نميتواند دو باشگاه بزرگ استقلال و پرسپوليس را از مردم خريداري كند.
وي بااشاره به منويات مقام معظم رهبري درباره تحقق سهم تعاون در اقتصاد كشور تاكيد ميكند: از آنجايي كه تعاونيها براي رسيدن به سهم 25درصدي از اقتصاد در تلاش هستند و شكل واگذاري بايد براساس عدالت محوري شكل بگيرد، بنابراين اين واگذاري بهراحتي صورت نميگيرد بهدليل آنكه تعاوني براساس نظارت، هدايت و رهبري مردم شكل ميگيرد. به عقيده بنده بهترين تعاوني كه در اين رابطه ميتواند مطرح شود، تعاوني عام است.
مدير اداره ترويج تعاون بااشاره به نحوه ورود تعاونيها ميگويد: تعاونيها ميتوانند از طريق فراخوان براي خريد سهامي كه سازمان تربيتبدني اعلام كرده، وارد شوند و اين بهنفع تعاونيهاست كه زيرنظر تعاونيها به فعاليت خود ادامه دهند. طبق مواردي كه در اصل44 قانون اساسي مطرح شده، تعاونيها براساس كمكهاي بلاعوض مردم تشكيل شدهاند، بنابراين اگر دولت نيز در اين راستا حمايت كرده و حتي سه دهك پايين جامعه را با پرداخت سود تسهيلات به تعاونيها، حمايت كند، حتي براي افراد خارج از كشور نيز ميتواند اين امكان وجود داشته باشد كه در قالب تعاونيها بتوانند براي خريد اين سهم اقدام كنند.
محمودي بااشاره به اين نكته كه دولتيها اجازه ورود تعاونيها را نميدهند، ميگويد: دولت و مجلس اگر درراستاي هم بتوانند فعاليت كرده و اجازه فعاليت بهتر را به تعاونيها بدهند، آنها هم ميتوانند از طريق ظرفيتهاي خود، در اين مورد به سهم خود كمك كنند. عدم اعتقاد مسوولان گذشته باعث شده تا بخش تعاون ضعيف بماند اما خوشبختانه در دولت يازدهم، اعتقاد به تعاون در حال شكلگيري است و اميدواريم بتوانيم به سهم واقعي تعاون دست پيدا كنيم.

دستهاي پشت پرده
بررسيها نشان از آن دارد تسويه بدهي اين دو تيم بهعهده خريدار نخواهد بود. طبق مصوبه مزبور، ارزشگذاري سهام دو باشگاه تنها براساس برند بهعلاوه مالكيت دو ورزشگاه مرغوبكار و درفشيفر، ساختمان مركزي اين دو تيم و زمين تحت تملك باشگاه استقلال انجام شده است. اگر با شرايط جديدي كه سازمان خصوصيسازي اعلام كرده و تسهيلات تازهيي براي خريداران اين دو باشگاه درنظر گرفته است، همچنان خريداران براي اين دو باشگاه پيشقدم نشوند، نشان ميدهد كه دستهايي پشت پرده قرار دارد و بهدنبال داستانهاي ديگري هستند. البته به فروش نرفتن شركت در مزايدهها و نبود متقاضي، امري غيرطبيعي نيست، زيرا در سالجاري 30هزار ميليارد سهم واگذار شده كه از اين ميزان تنها 4000ميليارد تومان به فروش رفته است. البته يكي ديگر از شرايطي كه بايد درمورد آن تجديدنظر شود، اين است كه از ورود كساني كه بدحسابي بانكي دارند، جلوگيري شود.

واگذاري بهنفع تعاونيها نيست
ابراهيم نكو عضو كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با «تعادل» درباره خريد سهام دو باشگاه استقلال و پرسپوليس، ميگويد: در اين واگذاري ابهاماتي وجود دارد كه بايد ديد براي خريدار چقدر سود در ميان است تا خريدار متضرر نشود. در اين راستا مبحث برند بودن مطرح است، بنابراين سادهترين پيشنهادي كه براي اين واگذاري عنوان ميشود، برنامهيي مانند مزايده است.
نكو بااشاره به قيمت مطرح شده، ميافزايد: ميزان پايهيي كه ازسوي وزارت ورزش اعلام شده، مورد قبول متقاضيان است بههمين دليل خريداران ميتوانند نسبت به بهبود وضعيت تعاونيها اقدام كنند.
وي درباره واگذاري به تعاونيها ميگويد: اين بهنفع تعاونيها نيست، بهدليل آنكه تعاونيها سهم كمتري نسبت به بخش خصوصي دارند، نميتوانند با آنها رقابت كنند. اگر تيمها بتوانند سوددهي داشته باشند بهنفع تعاونيها خواهد بود، اما اگر ضرر داشته باشند قطعا براي خود تعاونيها گرفتاريهايي ايجاد ميكنند .